Op bezoek in Jordanië, een welvarend land gekneld tussen twee vluchtelingenstromen

Door Daphné Dumery op 21 maart 2018, over deze onderwerpen: Parlementair werk, Raad van Europa


Verslag van de Commissie Migratie – Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa, te Amman op 21 maart 2018

De afgelopen dagen vond opnieuw een Committee on Migration, Refugees and Displaced Persons van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa plaats, dit keer in het Midden-Oosten, namelijk in Jordanië. Op de agenda stond o.a. een ontmoeting met de koning van Jordanië, Abdoellah II bin al-Hoessein, en een bezoek aan het vluchtelingenkamp Zaatari. Centraal tijdens de gedachtewisseling met de Jordaanse autoriteiten in Amman stond uiteraard de situatie van de migranten en vluchtelingen in Jordanië en de regio.

Mijn eerste trip naar Jordanië, met grote verwachtingen. Het land staat vooral gekend voor zijn prachtige historische gebouwen en Griekse, Romeinse en Perzische overblijfselen. De hoofdstad Amman ligt in het noordwesten van het land en grenst er enerzijds aan Israël en anderzijds aan Syrië.  Mijn aankomst was zoals verwacht: prachtig zonnig weer en hartelijk mensen. Een open volk. Dat bleek ook toen de Jordaanse Minister van Buitenlandse Betrekkingen er de actuele situatie toelichtte: cijfers die boekdelen spreken.

Jordanië telt vandaag meer dan 1.37 miljoen Syrische vluchtelingen – waarvan de helft kinderen – , wat neerkomt op een 13.6% van de bevolking in het land. Daarenboven telt het tot vandaag nog altijd meer dan twee miljoen Palestijnse vluchtelingen. Jordanië claimt dan ook de titel van land met het grootste aantal vluchtelingen wereldwijd.

De crisis in Syrië plaatst Jordanië al jaren voor vele uitdagingen (de oorlog in Syrië gaat reeds haar achtste jaar in). De situatie dreigt het aanvankelijk zeer welvarende koninkrijk in gevaar te brengen. Jordanië voert een strijd tegen de hoge werkloosheid en probeert er alles aan te doen om de levensstandaard (met name voor de middenklasse) te behouden. Ook wil ze goed onderwijs blijven garanderen om zo onder andere een verloren generatie Syrische kinderen te vermijden. Het land wordt daarnaast geconfronteerd met voor haar nieuwe fenomenen zoals kind-huwelijken, meegekomen met de Syrische cultuur.

Voor Jordanië zijn de uitdagingen legio. Met 10% van de Syrische vluchtelingen in de vluchtelingenkampen en 90% in de steden, ontstaat er een enorme druk op de watervoorzieningen. Jordanië is een land dat met grote waterschaarste kampt. De druk is ook voelbaar op de zorgvoorzieningen en het samenleven in het algemeen. Daarnaast geraakt stilaan de schatkist leeg waardoor het draagvlak bij de Jordaniërs smelt als sneeuw voor de zon.

Daarom kijkt Jordanië richting Europa voor hulp.

Eind april 2018 is er een Europese conferentie in Brussel over de situatie in Jordanië. Voor hen is de agenda klaar en duidelijk: zij willen extra hulp voor de ganse bevolking, niet alleen voor de Syrische vluchtelingen. Jordanië wil meer mogelijkheden om handel te kunnen drijven met de EU om investeringen aan te trekken en om zo de economie terug aan te zwengelen. Het land heeft alvast de ambitie om opnieuw een zeer welvarende staat te worden, om terug de economische pool te worden in de regio. Groei moet er trouwens komen na afspraken met het IMF.

Zelf zoekt het land mogelijkheden om op innovatieve wijze hun waterbevoorrading te verbeteren. Geen gemakkelijke zaak want voor hun watertoevoer zijn ze afhankelijk van hun buurlanden.

Volgens UNHCR dient er voor de vele Syrische vluchtelingen een duurzame oplossing gezocht te worden ter plaatse in Jordanië. Want voor vrijwillige terugkeer moet er eerst vrede zijn in Syrië en dit lijkt nog niet voor morgen. Zij vragen dan ook aan de Jordaanse overheid een effectieve asielwetgeving om de vlucht richting de Middellandse Zee te vermijden.

Jordanië lijkt door te hebben dat er van terugkeer van deze vluchtelingen op korte termijn inderdaad geen sprake zal zijn. Er zal niets anders opzitten dan de integratie van deze mensen in hun samenleving. Scholen en gezondheidszorg zijn al toegankelijk voor Syrische vluchtelingen, het verlenen van werkvergunning met een stijgende werkloosheid ligt bij de Jordaanse middenklasse zeer gevoelig. Begrijpelijk.

Ik ontmoette in mijn hotel een aantal vrouwelijke Amerikaanse toeristen op groepsreis in het land. Ze hebben het naar hun zin in Jordanië en vertellen erover met enthousiasme. Ze hadden echter geen flauw benul hoe dicht ze bij de Syrische grens zaten en wat er zich allemaal afspeelt in de regio. Gelukkig zijn de armen van geest, staat er in het Oude Testament. De volgende dag vlieg ik terug naar huis met heel veel sympathie voor Jordanië.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is